"Ev tadilatı ne kadar tutar" sorusuna tek rakamla cevap veren her kaynak, ya kapsamı gizliyor ya da sonradan ek talep edecek. Doğru soru şu: benim dairemde hangi kalemler devrede?
Bütçeyi belirleyen dört kalem
Islak hacim, metrekare başına en pahalı alan: yalıtım, tesisat, seramik ve vitrifiye bir arada. İki banyolu bir daire ile tek banyolu daire arasındaki fark, salon metrekaresindeki farktan çok daha büyük.
Tesisat kararı ikinci belirleyici. 20 yaş üstü yapılarda kolonu değiştirmeden yalnızca görünen kısmı yenilemek, iki yıl içinde aynı duvarı yeniden kırmak demek — yani ikinci kez ödemek.
Islak hacim sayısı
Her banyo ve mutfak, metrekare başına en yüksek maliyetli alan. Sayı arttıkça toplam hızlı yükseliyor.
Tesisat kapsamı
Kolon dahil komple yenileme mi, yoksa daire içi hat mı? İkisi arasında belirgin fark var.
Ölçüye özel imalat
Hazır dolap ile atölyede üretilen dolap arasındaki fark, mutfakta toplam bütçenin en büyük tek kalemi olabiliyor.
Plan değişikliği
Duvar kaldırma statik onay, çelik açıklık ve ruhsat süreci getiriyor; hem maliyet hem takvim etkisi var.
Metrekare fiyatı neden yanıltıcı?
Metrekare fiyatı yalnızca kapsam sabitken anlamlı. 100 m² iki dairede biri tek banyolu ve hazır mutfaklı, diğeri iki banyolu ve ölçüye özel imalatlıysa aynı metrekare fiyatı ikisini de yanlış tanımlar.
Anlamlı olan birim, mahal listesi: hangi mahalde hangi imalat, hangi malzeme, hangi metraj. Teklifi bu formatta isteyin.
Ödeme planı ve hakediş
Sağlıklı bir tadilat sözleşmesinde ödeme takvime değil, tamamlanan işe bağlanır. Tipik dağılım: sözleşmede avans, kaba imalat bitiminde, ince imalat bitiminde ve teslimde.
Her hakediş öncesi fotoğraflı ilerleme raporu isteyin. İş tamamlanmadan sıradaki ödemenin talep edilmemesi, sözleşmenin en önemli maddelerinden biri.
Bütçeyi korumanın üç yolu
Birincisi kapsamı baştan dondurmak: şantiye başladıktan sonra eklenen her kalem hem pahalı hem takvim bozucu. İkincisi malzeme seçimlerini sözleşme öncesi bitirmek. Üçüncüsü %10–15 arası bir sürpriz payı ayırmak — özellikle eski yapılarda kırım sonrası çıkan sürprizler için.
